ไม่รู้ว่าเคยได้ยินคำว่า ‘การออกแบบโดยเน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง’ หรือไม่ ซึ่งการออกแบบในเชิงที่ว่า คือการออกแบบที่เน้นหนักเรื่องพฤติกรรมมนุษย์เป็นสำคัญ วิจัยและวิเคราะห์ว่ามนุษย์มีพฤติกรรม หรือลักษณะการใช้ชีวิตแบบไหน และนำมันมาใช้เป็นคอนเซ็ปต์ในการออกแบบ
เช่นกันกับชุดโต๊ะ เก้าอี้ และโคมไฟ ‘Symbiotic Objects’ โดยนักออกแบบชาวจีน Xiang Guan ที่ต้องการกลับไปทบทวนความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งของ หรือ product กับมนุษย์ เขาลองจินตนาการถึงอนาคตที่ว่า ถ้าวันหนึ่งโลกของเรา ข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ เป็นส่วนหนึ่ง ที่ต้องใช้การพึ่งพาอาศัย หรือเป็นเกือบทั้งหมดของมนุษย์แล้ว เราจะมีโอกาสมองหาความหมายและความเป็นไปได้ใหม่ๆ ได้หรือไม่
จึงออกมาเป็นข้าวครองเครื่องใช้ที่ต้องการส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายมนุษย์มาเติมเต็ม เก้าอี้ โต๊ะ และโคมไฟ ที่หากมันวางอยู่นิ่งๆ เราก็จะไม่พบว่ามันมีประโยชน์ใช้สอยตามที่เราเรียกแต่อย่างใด แต่ถ้ามนุษย์เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของมัน ก็ทำให้สิ่งของเหล่านั้นมีคุณสมบัติในแบบที่มันควรเป็นได้
Xiang Guan กำลังศึกษาวิชา Industrial Design อยู่ที่ Central Saint Martins ได้ให้คำนิยามในเว็บไซต์ของเขาว่า งานออกแบบสามชิ้นนี้อาจกำลังท้าทายวัฒนธรรมโมเดิร์นอยู่ วัฒนธรรมที่การบริโภคหรือการออกแบบต้องทำออกมาด้วยความกังวลว่าจะล้าสมัย และถูกตัดทอนเอาจิตวิญญาณที่ยั่งยืนซึ่งเกิดจากมนุษย์ออกไปเสียหมด
แม้ว่างานออกแบบชิ้นนี้จะไม่ได้พูดถึงว่า ออกแบบโดยใช้มนุษย์เป็นศูนย์กลางหรือไม่ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า งานออกแบบมักทำออกมาเพื่อตอบโจทย์หรือแก้ปัญหายิบย่อยของมนุษย์ ซึ่งเหล่านี้นี่แหละคือการออกแบบผ่านมนุษย์ที่เราเองก็ไม่รู้ตัวเลย
_
RECOMMENDED CONTENT
‘School Town King’ แร็ปทะลุฝ้า ราชาไม่หยุดฝัน เป็นหนังสารคดีที่สร้างจากเรื่องจริงของ ‘บุ๊ค’ เด็กหนุ่มวัย 18 และ ‘นนท์’ วัย 13 ผู้เติบโตมาในชุมชนคลองเตย หรือที่ใครๆ ต่างรู้จักในอีกชื่อหนึ่งว่า ‘สลัมคลองเตย’ นอกจากความยากจนที่มาพร้อมกับสถานะทางสังคมที่เลือกไม่ได้แล้ว ทั้งบุ๊คและนนท์ยังไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับระบบการศึกษา รวมทั้ง หลักสูตรการเรียนการสอนที่เน้นแต่ความสำเร็จเชิงวิชาการก็ยิ่งทำให้เด็กเรียนไม่เก่งอย่างพวกเขาขาดความสนใจในชั้นเรียนลงไปเรื่อยๆ ระบบการศึกษาที่น่าจะเป็นความหวังและเท่าเทียมกันของเด็กทุกคน กลับยิ่งบีบบังคับและผลักไสให้พวกเขาเป็นแค่ ‘คนนอก’ ของสังคมไปโดยปริยาย









